Co to jest diastema?
Diastema to specjalistyczna nazwa przerwy. Określa szczelinę między sąsiadującymi zębami. Najczęściej widoczna jest między górnymi jedynkami. To powszechnie występujący defekt estetyczny. Diastema występuje zarówno u dzieci, jak i dorosłych. Obserwuje się ją także u niektórych ssaków.
Przyczyny powstawania diastemy
Szpara między zębami może mieć wiele przyczyn. Jedną z nich jest przerost wędzidełka wargi górnej. Może to być także jego niski przyczep. Diastema pojawia się przy braku górnych siekaczy bocznych. Wynikać może z występowania zębów nadliczbowych (mesiodens). Nieproporcjonalna wielkość zębów do szczęki bywa przyczyną. Czynniki genetyczne wpływają na powstawanie diastemy. Nieprawidłowe nawyki, jak ssanie kciuka, mogą ją pogłębiać. Utrata zębów lub choroby przyzębia również prowadzą do diastemy.
Rodzaje diastemy – poznaj klasyfikację
Wyróżniamy kilka rodzajów diastemy. Klasyfikacja zależy od przyczyny jej powstania. Diastema prawdziwa wynika z wędzidełka wargi górnej. Diastema rzekoma dotyczy pacjentów z hipodoncją. Pojawia się przy braku zębów lub ich nieprawidłowej wielkości. Diastema fizjologiczna występuje u dzieci. Obserwuje się ją w okresie wymiany zębów. Klasyfikuje się ją także ze względu na kierunek rozsunięcia zębów. Może być zbieżna, równoległa lub rozbieżna.
Diastema u dzieci – kiedy jest fizjologiczna, a kiedy wymaga leczenia?
Diastema u dzieci często ma charakter fizjologiczny. Pojawia się między 7. a 9. rokiem życia. Jest związana z wymianą zębów mlecznych. Zazwyczaj znika samoistnie. Dzieje się tak po wyrżnięciu stałych kłów. Diastema fizjologiczna ma zwykle nie więcej niż 2 mm. U 6-latków diastema występuje u 98%. „Gorszy niepokój niż to, że występują przerwy między ząbkami mlecznymi powinno budzić to, że one nie występują.” Obserwuj diastemę u dzieci. Upewnij się, że nie jest wynikiem nieprawidłowego odruchu połykania. Konsultacja ortodontyczna zalecana jest dla dzieci z diastemą. Zwłaszcza jeśli szpara się utrzymuje lub powiększa.
Kiedy diastema wymaga leczenia?
Niewielka diastema, do 2 mm, jest zazwyczaj defektem estetycznym. Nie ma wtedy medycznych podstaw do jej usuwania. Diastema większa niż 2 mm stanowi wadę zgryzu. Taką wadę powinno się leczyć. Przerwa o szerokości powyżej 2 mm może prowadzić do problemów. Powoduje wady zgryzu lub choroby przyzębia. Może wpływać na sposób wymowy. Szczególnie przy artykulacji głosek szczelinowych (seplenienie). Nieleczona diastema może przyczyniać się do obciążenia przyzębia. Zwiększa ryzyko próchnicy i chorób przyzębia. Jeśli diastema pojawi się nagle i szybko się powiększa, skonsultuj się ze specjalistą. Może to świadczyć o chorobie przyzębia. Bywa objawem rozwoju zmiany nowotworowej. Diastema może prowadzić do problemów medycznych.
Metody leczenia diastemy – jak pozbyć się szpary?
Decyzja o leczeniu diastemy zależy od preferencji pacjenta. Wpływa na nią ocena lekarza dentysty. Najważniejsza jest diagnostyka przed rozpoczęciem leczenia. Konsultacja stomatologiczna jest konieczna. Szczególnie jeśli diastema przeszkadza lub jest duża. Ustal metodę leczenia z stomatologiem. Leczenie diastemy polega na zamknięciu luki międzyzębowej. Każdy przypadek należy traktować indywidualnie. Leczenie powinno być dopasowane przede wszystkim do rodzaju szpary.
- Pamiętaj, że najważniejsza jest diagnostyka, dlatego najpierw skonsultuj się z lekarzem.
- Ustal metodę leczenia diastemy z stomatologiem.
Leczenie ortodontyczne
Leczenie ortodontyczne jest najskuteczniejszą metodą zamykania diastemy. Może trwać od 6 miesięcy do 3 lat. Stosuje się aparaty ortodontyczne. Dostępne są aparaty stałe metalowe lub estetyczne. Alternatywą są aparaty ruchome. Nowoczesne systemy to niewidoczne aparaty nakładkowe. Przykładem są systemy Invisalign lub DR SMILE. Leczenie ortodontyczne diastemy wymaga retencji. Zaleca się retencję dożywotnią. Przestrzegaj zasad higieny jamy ustnej podczas leczenia ortodontycznego.
- Przestrzeganie zasad higieny jamy ustnej podczas leczenia ortodontycznego jest kluczowe.
- Zaleca się retencję dożywotnią po leczeniu diastemy.
Bonding na diastemę
Przerwę między zębami można zamaskować materiałem kompozytowym. Ta metoda nazywana jest bondingiem. Jest możliwa jeśli diastema jest problemem estetycznym. Materiał kompozytowy jest dopasowywany kolorystycznie. Bonding to relatywnie tania metoda. Jest też szybka w wykonaniu. Mniej trwały niż licówki czy leczenie ortodontyczne. Wymaga regularnych korekt.
Licówki na diastemę
Licówki to cienkie nakładki na zęby. Pozwalają zmienić ich kształt, kolor i wielkość. Wykonane są z kompozytu lub porcelany. Licówki porcelanowe wiernie oddają naturalny wygląd zęba. Licówki kompozytowe to inny rodzaj nakładek. Najnowocześniejsze licówki to Lumineers. Są tak cienkie jak szkła kontaktowe. Licówki dają natychmiastowy efekt estetyczny. Nie wymagają długotrwałego leczenia. W przypadku korony czy licówki leczenie przebiega inwazyjnie. Mogą wymagać szlifowania zębów. Mogą wymagać wymiany po kilku latach.
Leczenie chirurgiczne
W przypadku diastemy prawdziwej konieczne jest leczenie chirurgiczne. Polega na podcięciu wędzidełka wargi górnej. Zabieg można wykonać przy użyciu lasera. Często jest to pierwszy etap leczenia. Leczenie diastemy prawdziwej powinno rozpocząć się po wyrżnięciu stałych kłów.
Usunięcie zęba nadliczbowego
Diastema rzekoma bywa spowodowana zębem nadliczbowym. Taki ząb nazywany jest mesiodens. Wówczas konieczne jest jego usunięcie. Ekstrakcja zęba nadliczbowego likwiduje przyczynę diastemy.
Diastema przed i po leczeniu – czego oczekiwać?
Efekty leczenia diastemy zależą od wybranej metody. Leczenie ortodontyczne pozwala na trwałe zamknięcie szpary. Wymaga jednak czasu i dyscypliny. Bonding i licówki dają szybki efekt estetyczny. Są mniej trwałe niż leczenie ortodontyczne. Wymagają konserwacji lub wymiany. Po leczeniu ortodontycznym niezbędna jest retencja. Zapobiega ona nawrotowi diastemy. Stosuj się do zaleceń lekarza po leczeniu. Dbaj o higienę jamy ustnej.
Diastema – czy zawsze warto ją leczyć?
Diastema, która nie jest duża, nie musi stanowić problemu. Niewielka diastema jest najczęściej kwestią estetyczną. Niektórzy z niewielkiej diastemy uczynili swój atut. Traktują ją jako cechę charakterystyczną. „Diastema może być traktowana jako atut oraz cecha charakterystyczna wyglądu.” Decyzja o leczeniu zależy od pacjenta. Zależy też od oceny lekarza dentysty. Diastema powinna zostać skonsultowana ze specjalistą. Szczególnie jeśli stanowi poważną wadę zgryzu. W przypadku niewielkiej diastemy nie ma medycznych podstaw do jej usuwania. Warto pomyśleć o leczeniu, jeśli diastema stanowi dyskomfort.
Koszty leczenia diastemy – ile to kosztuje?
Koszt leczenia diastemy zależy od metody. Bonding jest zazwyczaj najtańszy. Leczenie ortodontyczne i licówki są droższe. Poniżej przedstawiono orientacyjne ceny.
| Metoda leczenia | Orientacyjny koszt |
|---|---|
| Bonding (jeden ząb) | od 200 do 600 zł |
| Bonding (więcej niż dwa zęby) | ok. 1,5 tys. do 2,0 tys. zł |
| Bonding (ogólnie) | Od kilkuset do kilku tysięcy złotych |
| Licówki kompozytowe (za ząb) | 1100 – 2800 zł |
| Licówki porcelanowe (za ząb) | 2000 – 4000 zł |
| Licówki (ogólnie) | Od kilku do kilkunastu tysięcy złotych |
| Leczenie ortodontyczne | od 5000 do 10 000 zł |
| Chirurgiczne podcięcie wędzidełka | 200 - 1000 zł |
Konsekwencje nieleczonej diastemy
Nieleczona diastema może prowadzić do problemów zdrowotnych. Przerwa między zębami może się powiększać. Może powodować zaburzenia prawidłowego zgryzu. Prowadzi do problemów z żuciem i mówieniem. Zwiększa ryzyko próchnicy. Sprzyja rozwojowi chorób przyzębia. Nieleczona diastema może obciążać przyzębie. Warto skonsultować się ze specjalistą. Zwłaszcza gdy diastema przekracza 2 mm.
Czy diastema jest dziedziczna?
Tak, czynniki genetyczne wpływają na powstawanie diastemy.
Czy diastema może zniknąć samoistnie?
Diastema fizjologiczna u dzieci często ustępuje samoistnie. Dzieje się tak po wyrżnięciu stałych zębów bocznych.
Czy istnieją domowe sposoby na usunięcie diastemy?
Nie istnieją skuteczne domowe sposoby na trwałe usunięcie diastemy. Konieczna jest konsultacja ze specjalistą.
Jak dbać o higienę jamy ustnej przy diastemie?
Prawidłowa higiena jest kluczowa. Zaleca się stosowanie nici dentystycznych. Używaj też szczoteczek międzyzębowych. Pomagają one oczyścić przestrzeń między zębami.
Czy diastemę należy leczyć?
Decyzja o leczeniu zależy od wielkości szpary i jej wpływu na zdrowie. Diastema powyżej 2 mm jest wadą zgryzu. Warto ją leczyć ze względów zdrowotnych. Niewielka diastema może być traktowana jedynie jako kwestia estetyczna.
